Το Παρίσι μέσα σε μαβιά αχλή
Και πάλι ίσως ο Μοντιλιάνι
να με ακολουθεί απαρατήρητος
Είναι αυτός που έχει τη δυσάρεστη ικανότητα
να ταράζει ακόμα και τον ύπνο μου

Έτσι γράφει η Άννα Αχμάτοβα, σε ένα προσχέδιο από το Ποίημα χωρίς ήρωα που δημοσιεύτηκε πολλά χρόνια μετά το θάνατό της. Εκείνος δεν έγραφε. Ζωγράφιζε. Κι έτσι, την απαθανάτισε σε δεκαέξι σκίτσα, που της τα χάρισε όταν χώρισαν και αυτή τα φύλαγε πάντα, μέχρι που πέθανε. Διάβασα πως το ένα το έκανε εξώφυλλο σε μια συλλογή της.

Συναντήθηκαν το 1911 στο Παρίσι, στο γαμήλιο ταξίδι της, δυό άνθρωποι νέοι και ιδιοφυείς, που δεν τους περνούσε απ’ το μυαλό πώς θα διαμορφωνόταν η ζωή τους, ο ένας να πεθάνει τόσο νέος, κι εκείνη να κυνηγηθεί τόσο πολύ: “μισή καλόγρια μισή πόρνη” την ονόμασε ο Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Σοβιετικής Ένωσης, Αντρέι Ζντάνοφ, την κατήγγειλε ως “ιδεολογικό αποδιοργανωτή και εκπρόσωπο του αντιδραστικού σκοταδισμού” και την καταδίκασε στην απόλυτη σιωπή. Το Ρέκβιεμ της δημοσιεύτηκε στη Ρωσία το 1986 (!), είκοσι χρόνια μετά το θάνατο της. Αλλά αυτά είναι πράγματα γνωστά σε όποιον θέλει να τα ξέρει.

Αυτό που δεν είναι πολύ γνωστό είναι πως η Άννα έριξε κάποτε ένα μπουκέτο κόκκινα τριαντάφυλλα στο διαμέρισμα του Μοντιλιάνι μέσα από το ανοιχτό παράθυρό του, πως αυτός την πήγαινε στην αιγυπτιακή πτέρυγα του Μουσείου του Λούβρου για να τη φαντάζεται αιγυπτιακή θεότητα και εκεί εμπνεύστηκε τη “γονατιστή γαλάζια καρυάτιδα” του, πως τους άρεσε να κάθονται στα παγκάκια και να απαγγέλλουν στίχους του Πολ Βερλέν. Δεν είναι πολύ γνωστό πως, λίγο πριν πεθάνει, η Άννα Αχμάτοβα έγραψε “Όλα πάνω στον Μοντιλιάνι έλαμπαν μέσα από ένα σκοτάδι. Μου φαινόταν κυκλωμένος από ένα πυκνό δαχτυλίδι μοναξιάς. Δεν έμοιαζε με κανέναν άλλο στον κόσμο.”

Οι πίνακες είναι του Αμεντέο Μοντιλιάνι και είναι η Άννα Αχμάτοβα. Όταν ερωτεύτηκαν, αυτός ήταν ένας αδέκαρος ζωγράφος, παράξενος, πότης, κι εκείνη μια γνωστή παντρεμένη ποιήτρια, “Άννα Πασών των Ρωσιών” την έλεγε η Μαρίνα Τσβετάγεβα, ήταν μια σπουδαία γυναίκα που δεν φανταζόταν τι της επιφυλάσσει το μέλλον. Ή μήπως ναι; “Γιατί το μέλλον, που όπως γνωρίζουμε ρίχνει τη σκιά του πολύ πριν κάνει την εμφάνισή του, χτυπούσε το παράθυρο, παραμόνευε πίσω από τους φανοστάτες, εισέβαλε στα όνειρα, και μας φοβέριζε…” έγραψε.

Πηγές
1. Τα 3Μ – Μάντελσταμ, Μοντιλιάνι, Μπλοκ, Άννα Αχμάτοβα, Εκδ. semizdad
2. https://www.athensvoice.gr/politismos/vivlio/123673/anna-ahmatova-amanteo-montiliani-syntomo/