(της Γεωργίας Κανελλοπούλου)

Όπως πολλά καλά πράγματα, έτσι και τη σοκολάτα τη βρήκαμε στους πολιτισμούς της Λατινικής Αμερικής. Για τους Μάγια, ήταν η “τροφή των θεών”, και, παρότι μπορούσαν να την πίνουν όλοι, προτεραιότητα είχαν οι ιερείς και οι ανώτερες κοινωνικές τάξεις. Χάρη στο έργο της αρχαιολόγου Joanne Baron, μελετήτριας της απεικόνισης της ζωής στην κλασική περίοδο των Μάγια, περίοδος που διήρκεσε από το 250 π.Χ. έως το 900 μ.Χ., έχουμε πλέον μάθει πως η σοκολάτα έπαιζε (και) το ρόλο του χρήματος στην οικονομία των Μάγια. Δύσκολο να κατανοηθεί στην εποχή του πλαστικού χρήματος και των κρυπτονομισμάτων, πάντως οι Μάγια είχαν συμπεριλάβει στην ανταλλακτική τους οικονομία όχι μόνο κόκκους κακάο, αλλά και τη σοκολάτα ως ζεστό ρόφημα! Κάτι σαν «πιες μια σοκολάτα και δώσε μου δυό καλαμπόκια».

Όταν ο Kολόμβος έφτασε τo 1502 στο νησί Γκουανάγια της Ονδούρας (οι φίλοι της μαγειρικής θα γνωρίζουν την εξαιρετική κουβερτούρα Valrhona Guanaja 70%), λέγεται ότι οι αυτόχθονες της περιοχής τού πρόσφεραν σπόρους κακάου ως δώρο. Δεν ήξεραν οι καημένοι πως εντός ολίγου αυτοί οι ίδιοι άνθρωποι που απόλαυσαν το κακάο τους, θα κατέστρεφαν τον πολιτισμό τους.

Οι ισπανοί προσπάθησαν να κρατήσουν τη σοκολάτα κρυφή από τους υπόλοιπους ευρωπαίους, δεν ξέρω γιατί, όμως δεν τα κατάφεραν για πολύ καιρό, η σοκολάτα διαδόθηκε. Με ζάχαρη, με μέλι, με βανίλια, η αριστοκρατική Ευρώπη λάτρεψε να πίνει μια ωραία σοκολάτα στα σαλόνια της. Και φυσικά, οι ζωγράφοι άρχισαν ν’ αποτυπώνουν τη νέα συνήθεια. 

(Οι άγγλοι πάλι, στάθηκαν μόνο στα αποτελέσματα της σοκολάτας στην υγεία! Η πρώτη γνωστή αγγλική διαφήμιση για τη σοκολάτα, που χρονολογείται από το 1652, περιλάμβανε τους εξής ισχυρισμούς: Η σοκολάτα είναι «πολύ καλή για να βοηθήσει την πέψη. Επίσης επιταχύνει το πνεύμα και κάνει την καρδιά ανάλαφρη. Και είναι καλή για τους πονόλαιμους, πολύ καλύτερη αν κρατάτε το κεφάλι σας από πάνω της και εισπνέτε τον ατμό». Άγγλοι! Πώς να προδώσουν το τσάι τους;)

Ζωγράφος της σοκολάτας θα μπορούσε να ανακηρυχθεί ο Jean-Étienne Liotard, ένας ελβετός που κάπου στα μισά του 18ου αιώνα έφτιαξε πολλούς, πάρα πολλούς πίνακες με κορίτσια που πίνουν τη σοκολάτα τους. Μάλιστα ο πίνακάς του “La Belle Chocolatiere” του 1744, έγινε τον 19^ο αιώνα ένα από τα πρώτα γνωστά διαφημιστικά σύμβολα της Αμερικής, όταν η Walter Baker & Co., η πρώτη σοκολατοποιία της Αμερικής ιδρυμένη από το 1765, απέκτησε τα δικαιώματα του πίνακα και τον χρησιμοποίησε σε όλες τις διαφημίσεις και τις συσκευασίες της.

Φτάνοντας πια στον 19^ο αιώνα, ήταν μάλλον η Walter Baker & Co. με τις διαφημίσεις της, που αύξησε τη ζήτηση για το, έως τότε, ταξικότατο είδος, και κατέστησε τη σοκολάτα μια μικρή λαϊκή πολυτέλεια. Σε μερικά χρόνια, η σοκολάτα πέρασε κανονικότατα στη μεσαία τάξη και έγινε λαϊκό προϊόν, πέρασε σε κάθε σπίτι, αλλά και σε τραγούδια, βιβλία, κινηματογράφο, ακόμα και στο Φόρεστ Γκαμπ όπου ειπώθηκε η διάσημη πλεον φράση: “Η ζωή είναι σαν ένα κουτί με σοκολατάκια – Ποτέ δεν ξέρεις τι γεύση θα σου τύχει”.

Από τη μεριά μου, θα πω ότι δεν ξέρω καμία ερωτική απογοήτευση να πέρασε χωρίς σοκολάτα, δεν ξέρω κανένα δέμα να έφυγε προς φοιτητικό σπίτι χωρίς λάκτα ή ίον αμυγδάλου, δεν ξέρω καμία γιορτή να τέλειωσε χωρίς σοκολατάκια, και κανένα σκέτο μπισκότο να αγαπήθηκε όσο το μπισκότο με σοκολάτα. Αλλά ξέρω αυτό: “Ευτυχία. Απλή σαν ένα ποτήρι σοκολάτα. Πικρή. Γλυκιά. Ζωντανή”.

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ ΛΟΙΠΟΝ, ΑΠΛΗ ΣΑΝ ΕΝΑ ΠΟΤΗΡΙ ΣΟΚΟΛΑΤΑ, ΓΛΥΚΙΑ, ΖΩΝΤΑΝΗ!!

 

Σημείωση

“Happiness. Simple as a glass of chocolate. Bitter. Sweet. Alive. Alive with the pungent taste of cinnamon, the surprising twist of chili”. Έτσι είπε η Βιάν στο διήγημα Chocolat, της Τζόαν Χάρις, το οποίο μεταφέρθηκε με τεράστια επιτυχία στον κινηματογράφο από τον Λας Χάλστρομ. Το ρόλο της Βιάν έπαιξε, και ταυτίστηκε μαζί του, η Ζιλιέτ Μπινός. 

Πηγές

1. https://www.openculture.com/2015/02/the-marvelous-health-benefits-of-chocolate.html#google_vignette

2. https://www.youtube.com/watch?v=ibjUpk9Iagk

3. Οι εικόνες είναι όλες παλιές διαφημίσεις σοκολάτας.

 

Δείτε

1. Ο Τσάρλι και το Εργοστάσιο Σοκολάτας, Τιμ Μπάρτον, 2005

2. Chocolat, Λάσε Χάλστρομ, 2001

  

Ακούστε

 

 

Αλλά και:

 

Ή: